Μόλις πριν από λίγους μήνες, όταν μιλούσαμε για «ψηφιακή κυριαρχία», εθνικές τεχνολογικές υποδομές και ρήτρες κυριαρχίας στις δημόσιες ψηφιακές συμβάσεις, η κυβέρνηση αντιμετώπιζε την έννοια με ειρωνεία.
Χθες από τη ΔΕΘ, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έθεσε πλέον ως στόχο «η Ελλάδα του 2030 να είναι ψηφιακά κυρίαρχη». Κυβερνητικά στελέχη μίλησαν για «ικανότητα επιλογής και δράσης», ανοικτά πρότυπα, ασφαλή δεδομένα και έλεγχο της πρόσβασης στις υπολογιστικές υποδομές.
Καλώς ήρθαν στη συζήτηση.
Μόνο που η ψηφιακή κυριαρχία δεν οικοδομείται με αλλαγή λεξιλογίου. Κρίνεται στις πολιτικές επιλογές.
Και η μέχρι σήμερα κυβερνητική πρακτική βρίσκεται σε εμφανή αντίφαση με αυτή τη νέα εξαγγελία: περιορισμένος πραγματικός ανταγωνισμός σε μεγάλες ψηφιακές προμήθειες, συγκέντρωση έργων σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων αναδόχων, εξάρτηση του Δημοσίου από συγκεκριμένους προμηθευτές και κλειστά τεχνολογικά οικοσυστήματα, συμβάσεις χωρίς επαρκείς στρατηγικές εξόδου. Ένα Δημόσιο που επενδύει τεράστιους δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους στην τεχνολογία χωρίς να διασφαλίζει ταυτόχρονα τον μακροχρόνιο έλεγχο των συστημάτων, των δεδομένων και των επιλογών του.
Αυτό δεν είναι ψηφιακή κυριαρχία. Είναι ψηφιακή εξάρτηση.
Ψηφιακή κυριαρχία σημαίνει το Δημόσιο να μπορεί πραγματικά να επιλέγει: να αλλάζει προμηθευτή χωρίς απαγορευτικό κόστος, να μεταφέρει τα δεδομένα και τα συστήματά του, να απαιτεί ανοικτά πρότυπα και πραγματική διαλειτουργικότητα, να διαθέτει τα αναγκαία δικαιώματα και την τεχνογνωσία. Σημαίνει να χρησιμοποιεί τη δημόσια δαπάνη όχι για να αναπαράγει εξαρτήσεις, αλλά για να διευρύνει τον ανταγωνισμό και τις τεχνολογικές επιλογές της χώρας, να στηρίζει την έρευνα και την καινοτομία, να ενισχύει τις ελληνικές επιχειρήσεις και την εγχώρια προστιθέμενη αξία και να προσελκύει παραγωγικές τεχνολογικές επενδύσεις.
Αν λοιπόν η κυβέρνηση εννοεί όσα λέει σήμερα για «ψηφιακή κυριαρχία», ας αρχίσει να τα εφαρμόζει εκεί όπου πραγματικά κρίνονται: στις δημόσιες ψηφιακές επενδύσεις και συμβάσεις, στην πολιτική για cloud, δεδομένα και Τεχνητή Νοημοσύνη, στον σχεδιασμό των κρίσιμων ψηφιακών υποδομών και στη δημιουργία μιας ισχυρότερης εγχώριας τεχνολογικής και παραγωγικής βάσης.
Αφού ο κ. Μητσοτάκης αγνόησε για όγδοη συνεχή χρονιά την ακρίβεια, την αισχροκέρδεια και τα καρτέλ σε ενέργεια, σούπερ μάρκετ, τράπεζες, έδωσε «υποσχετικές» πολιτικής αλαζονείας και παραπλάνησης για το μέλλον.
Ο κ. Μητσοτάκης, από το βήμα της ΔΕΘ, θυμήθηκε ξανά την καραμέλα της «μάχης με το βαθύ κράτος». Η αλήθεια είναι ότι το «βαθύ κράτος» που ταλανίζει τη χώρα είναι το δικό του «επιτελικό» παρακράτος.
